Πέρα απο τις Γυναίκες Στρατιώτες: Ο φεμινισμός της Rojava

images (18)Η Rojava, η νέα αυτόνομη κουρδική περιοχή στη Συρία, έγινε ένα οικείο όνομα, το καλοκαίρι του 2014, κατά τη διάρκεια του πολέμου μεταξύ του ισλαμικού κράτους και της κουρδικής YPG ( Μονάδες Λαϊκής Προστασίας) και YPJ (Μονάδες Προστασίας Γυναικών).

Ταυτόχρονα, φωτογραφίες από τις ολοκληρωτικά γυναικείες μονάδες των YPJ άρχισαν να εμφανίζονται σε όλα τα δυτικά μέσα ενημέρωσης, παρουσιάζοντας τους Κούρδους ως την φεμινιστική εναλλακτική λύση στις άλλες δυνάμεις στην περιοχή.

Αυτές οι πηγές των μέσων ενημέρωσης δεν ήταν λάθος, όταν αποκάλεσαν την επανάσταση στην Rojava μια φεμινιστική επανάσταση, ωστόσο, συχνά δεν υπερβαίνουν τις εικόνες των γυναικών στρατιωτών στην κατανόηση του τι σημαίνει φεμινισμός για την  Rojava.
Ο Αμπντουλάχ Οτσαλάν, ιδρυτής της οργάνωσης Κουρδικό Εργατικό Κόμμα (ΡΚΚ), είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρότυπο της δημοκρατικής συνομοσπονδίας, η οποία αποτελεί τη βάση του κυβερνώντος μοντέλου της Rojava. Υποστηρίζοντας ότι η ιστορία του πολιτισμού είναι μία «5000 ετών ιστορία … υποδούλωσης της γυναίκας», ο Οτσαλάν υποστηρίζει ότι «το βάθος της υποδούλωσης της γυναίκας και η σκόπιμη συγκάλυψη αυτού του γεγονότος συνδέεται στενά με την άνοδο στην κοινωνία της ιεραρχικής και κρατικιστικής εξουσίας. «

Ορίζοντας την απελευθέρωση των γυναικών με τον τρόπο αυτό την συνδέει άρρηκτα με τους αντι-κρατικούς αγώνες. Εγκαταλείποντας τους ρόλους των δύο φύλων που έχουν αποδοθεί σε άνδρες και γυναίκες, αυτό που ο Οτσαλάν αποκαλεί «συνολικό διαζύγιο» των 5000 χρόνων της ιστορίας του πολιτισμού, πηγαίνει χέρι-χέρι με την επανάσταση που συμβαίνει στην Rojava. Ο Οτσαλάν παρουσίασε την «συνολική θεωρία διαζυγίου» το 1997, ωστόσο οι γυναίκες είχαν ήδη αρχίσει να παίρνουν περισσότερο χώρο μέσα στο κουρδικό απελευθερωτικό κίνημα πριν από τότε.
Εντός του PKK, το οποίο ιδρύθηκε το 1976, οι γυναίκες άρχισαν να παίζουν σημαντικό ρόλο στις μάχες των ανταρτών στις αρχές της δεκαετίας του 1990.

Το 1992, μια γυναίκα που ονομάζονταν Berîtan θυσίασε τον εαυτό της στον πόλεμο προτιμώντας να μην  παραδοθεί στον εχθρό, αποτελώντας έτσι ένα πρότυπο για πολλές κούρδες γυναίκες μαχήτριες και ένα σημαντικό σύμβολο για το γυναικείο  κουρδικό κίνημα. Το πρώτο γυναικείο συνέδριο πραγματοποιήθηκε στις 8 Μαρτίου 1995 και από το 1999 υπήρχε μια ξεχωριστή πτέρυγα των γυναικών του PKK. Ο σχηματισμός των ξεχωριστών γυναικών αντάρτικων δυνάμεων στο PKK μπορεί να θεωρηθεί ως προηγούμενο για τις αποκλειστικά γυναικείες ένοπλες δυνάμεις της Rojava, την YPJ.

Μιλώντας για το λόγο πίσω πίσω απο τον σχηματισμό μιάς αποκλειστικά γυναικεία στρατιωτική μονάδα, η διοικητής των YPJ Zozan Deniz είπε, «σε περιπτώσεις όπου οι γυναίκες και οι άνδρες ήταν μαζί, οι γυναίκες είχαν την αντίληψη ότι οι άνδρες θα αναλάβουν τη φροντίδα των πραγμάτων.

Έπρεπε να αλλάξουμε αυτή τη νοοτροπία, και είναι εκεί όπου η YPJ παρέμβηκε. «Παρά τη σημασία των YPJ, δεν είναι όλες οι ένοπλες μονάδες στη Rojava είναι διαχωρισμένες με βάση το φύλο. Ο καθένας μπορεί να ενταχθεί στην YPG, ανεξάρτητα από την ταυτότητα του φύλου του.
Η YPJ δημιουργεί ένα χώρο για τις γυναίκες ώστε να αμφισβητήσουν τα εσωτερικευμένα αισθήματα ανικανότητας που έχουν επιβληθεί πάνω τους από την κοινωνία, μακριά από τον έλεγχο των ανδρών. Η Deniz συνεχίζει λέγοντας ότι κατά την έναρξη της επανάστασης, ακόμα και το γεγονός ότι οι γυναίκες είχαν αναλάβει την οδήγηση των φορτηγών της YPJ δημιούργησε μεγάλο ενθουσιασμό, καθώς θεωρήθηκε ως ένα σημάδι των γυναικών που συμμετάσχουν στην δημόσια σφαίρα.

Οι γυναίκες που θέλουν να ενταχθούν στην YPJ πρέπει να περάσουν πρώτα από μια εκπαίδευση 20 ημερών μαζί με τις μονάδες των YPG. Μετά από αυτό θα επιχειρούν υπό την YPG στο τοπικό πόστο τους, μέχρι να θεωρούνται επιλέξιμες για να πάνε για εκπαίδευση στις YPJ. Αυτό περιλαμβάνει την κατάρτιση σε μελέτες των δύο φύλων και την ιστορία των γυναικών εκτός από την στρατιωτική εκπαίδευση και η εκπαίδευση σε θέματα φύλου συνεχίζεται ακόμα και στο πεδίο της μάχης. Η έμφαση στην εκπαίδευση των γυναικών πηγάζει από την πεποίθηση ότι η αληθινή γυναικεία επανάσταση πρέπει να ξεκινήσει απο την νοοτροπία των γυναικών. Η Rûken Ehmed, ένα συντονιστικό μέλος της οργάνωσης των γυναικών Yekîtiya Star, δήλωσε σε συνέντευξή της ότι «κάποια πράγματα δεν μπορούν να αλλάξουν μόνο με την πολιτική ή την ένοπλη αντίσταση. Χρειάζονται ένας πιο ολοκληρωμένος αγώνας. «

Ακαδημίες των γυναικών και Jineoloji

Οι Ακαδημίες Γυναικών , που ως επί το πλείστων ιδρύθηκαν από τις Yekîtiya Star, βρίσκονται στην πρώτη γραμμή αυτής της συνολικής πάλης. Αυτές οι ακαδημίες λειτουργούν αποκλειστικά από γυναίκες και φρουρούνται από γυναίκες στρατιώτες.

Τόσο οι ακαδημίες και ο ρόλος της φύλαξης είναι ανοικτές σε γυναίκες όλων των ηλικιών. Οι ακαδημίες προσφέρουν τουλάχιστον 12 συνεδρίες το χρόνο, συνήθως περίπου 15 ημερών η καθεμία. Το θέμα της κάθε συνεδρίας καθορίζεται σύμφωνα με τις ανάγκες της κοινότητας που κάθε ακαδημία ανήκει. Οι συνεδρίες  πραγματοποιούνται με ένα μη-ιεραρχικό τρόπο και βασίζονται σε συζητήσεις και την ανταλλαγή εμπειριών και όχι την εντολή.
Η κύρια ιδεολογία αυτών των ακαδημιών είναι Jineoloji, ένας όρος που επινοήθηκε από τον Οτσαλάν, που μπορεί να μεταφραστεί περίπου ως «η επιστήμη των γυναικών». Jineoloji είναι η δημιουργία των γνώσεων σχετικά με τις γυναίκες, απο τις γυναίκες.

Η Dorsin Akif, η οποία είναι μία από τις συντονίστριες στην Star Academy Yekîtiya στο Rimelan, είπε ότι η Jineoloji έχει ως στόχο να «ξεπεράσει την μη ύπαρξη γυναικών στην ιστορία» με την ανάκτηση «εκείνης της γνώσης που είχε κλαπεί από τις γυναίκες.» Ωστόσο, η Jineoloji δεν είναι απλώς για την κατασκευή μιας ιστορίας των γυναικών, είναι επίσης για την κατανόηση εννοιών, ιδιαίτερα εκείνων που σχετίζονται με την καταπίεση των γυναικών, που παράγονται και αναπαράγονται από τις κοινωνικές σχέσεις.

Η Rojava βασίζεται στην αρχή της αυτοάμυνας, τόσο με την κυριολεκτική έννοια με τις YPG, YPJ και τις μονάδες τοπικής προστασίας, αλλά και σε μια πιο μεταφορική έννοια. Η Rûken Ehmed παραπέμπει στο γεγονός ότι η εκπαίδευση των γυναικών στις ακαδημίες θεωρείται ως μέρος της αυτοάμυνας τους, όταν λέει ότι οι γυναίκες από τις Αραβικές, Συριακές και Yezidi κοινότητες έρχονται στην Yekîtiya Star για την «ενίσχυση της αυτοάμυνας τους.» Αυτό είναι μια ένδειξη του βαθμού της σημασίας που δίνεται στην εκπαίδευση των γυναικών.

Μala Jin ή Σπίτια των Γυναικών

Ένα άλλο μέρος της επανάστασης των γυναικών που συμβαίνει στην Rojava είναι τα Mala Jin ή τα σπίτια των Γυναικών , τα οποία διαμορφώθηκαν για την προστασία των γυναικών από τη βία και για να παράγουν λύσεις και δικαιοσύνης, με μια φιλο-γυναικεία προσέγγιση. Παρόμοια με τις Ακαδημίες Γυναικών , οι Mala Jin επίσης λειτουργούν αποκλειστικά από γυναίκες.

Λειτουργούν τόσο ως μηχανισμός στήριξης για τις γυναίκες, αλλά και για να τους παρέχουν νομική βοήθεια.
Η διαδικασία νομικής συνδρομής έχει ως εξής: μια γυναίκα που απευθύνεται το προς το Mala Jin και αναφέρει την περίπτωση της βίας, οι γυναίκες που εργάζονται στο Mala Jin ακούνε και καταγράφουν τη μαρτυρία της, καθώς και τη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων από τα ορατά σημάδια της βίας. Στη συνέχεια παρουσιάζουν την υπόθεση στο δικαστήριο και υπερασπίζονται τη γυναίκα ως δικηγόροι της. Στην περίπτωση των γυναικών που υποβάλλουν αίτηση για διαζύγιο, αρχίζουν μια περίοδο συμφιλίωσης 15 ημερών, όπου οι συντονιστές των Mala Jin αναλαμβάνουν τη φροντίδα της γυναίκας και προσπαθούν να συμβιβάσουν τη σχέση ανάμεσα σε εκείνη και τον σύζυγό της.

Εάν τα προβλήματα δεν έχουν επιλυθεί μέχρι το τέλος αυτής της περιόδου, παρουσιάζουν την υπόθεση στο δικαστήριο και πάλι ενεργούν ως συνήγοροι υπεράσπισης. Σε όλες τις υποθέσεις που σχετίζονται με τις γυναίκες, το δικαστήριο διορίζει μια γυναίκα δικαστή.
Σύμφωνα με τους συντονιστές της Qamishlo Mala Jin, υπήρξε μια αύξηση των κρουσμάτων από το 2014, γεγονός που αποδίδεται ότι οι γυναίκες αισθάνονται πιο άνετα με το να μιλάμε για την ενδοοικογενειακή βία με την επανάσταση, και αίσθημα ασφάλειας, χάρη στην YPJ. Ομοίως η Şemsê Φερχάτ από την Dirbêsiyê Mala Jin δήλωσε σε συνέντευξή της ότι έχουν λυθεί 1151 περιπτώσεις κατά τους πρώτους 6 μήνες του σπιτιού.

Ένας άλλος τρόπος με τον οποίο οι γυναίκες που υποστηρίζουν την επανάσταση στην Rojava είναι μέσω των Γυναικείων Σπιτιών Προστασίας, τα οποία είναι τα κέντρα που ιδρύθηκε για τις γυναίκες για να μείνουν με τα παιδιά τους για ένα χρονικό διάστημα μετά την διάστασή τους απο τον καταχρηστικό συζύγους τους. Αυτά τα κέντρα προσφέρουν παράλληλα προστασία στις γυναίκες από τους συζύγους τους, καθώς και την εκπαίδευση με βάση τις δεξιότητες για να τις βοηθήσουν να βρουν δουλειά και να είναι σε θέση να αυτοσυντηρηθούν. Τα παιδιά λαμβάνουν επίσης εκπαίδευση στα Σπίτια Προστασίας των Γυναικών.

Κομμούνες Γυναικών

Ο τελευταίος κρίκος της επανάστασης των γυναικών είναι οι κομμούνες των γυναικών που ιδρύθηκαν από την Yekîtiya Star. Στις κοινότητες, οι γυναίκες λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με την οικονομική ζωή, την αυτοάμυνα και την εκπαίδευση, χωρίς την παρέμβαση των ανδρών.

Ένα άλλο μέρος αυτών των κοινοτήτων είναι οι συνεταιρισμοί των γυναικών, ο πρώτος εκ των οποίων ιδρύθηκε στα τέλη του 2014, και έχουν ως στόχο να δώσουν στις γυναίκες χώρους στην οικονομική παραγωγή. Κάθε συνεταιρισμός αποτελείται από περίπου 13 άτομα και το κύριο αντικείμενο της παραγωγής είναι το σιτάρι.
Αυτό που αποκαλείται φεμινιστική επανάσταση της Rojava δεν είναι απλά για γυναίκες που λαμβάνουν μέρος στον στρατιωτικό αγώνα ενάντια στον ισλαμικό κράτος. Είναι μια πολύ πιο ολοκληρωμένη μεταμόρφωση της νοοτροπίας των γυναικών, δίνοντάς τους το χώρο και την υποστήριξη για να κερδίσουν αρκετή εμπιστοσύνη ώστε να συμμετάσχουν σε όλα τα τμήματα της κοινωνίας.


Πηγές

Ocalan, Abdullah. 2013. Liberating Life: Woman’s Revolution. Cologne: International Initiative.
Marcus, Aliza. 2007. Blood and belief the PKK and the Kurdish fight for independence. New York: New York University Press. http://site.ebrary.com/id/10189763.
Demir, Arzu. 2015. Devrimin Rojava Hali. Istanbul: Ceylan Yayinlari.
http://www.ozgur-gundem.com/haber/140043/ozgurluk-kusagi-rojava-ix
http://jinha.com.tr/en/ALL-NEWS/content/view/26680?page=2
http://www.biehlonbookchin.com/revolutionary-education/
http://www.ozgur-gundem.com/haber/149269/rojavada-cozumun-adresi-kadin-evleri
http://www.ozgur-gundem.com/haber/139385/rojava-kadin-kooperatifleri-buyuyor

Advertisements