Τίτο, ο πρωτεργάτης του εθνικού κομμουνισμού

13124737_1578436539151944_8133953579225537225_n

Josip Broz Tito-Јосип Броз Тито

Σάν σήμερα
Η καρδιά του Τίτο σταμάτησε να χτυπάει στις 15:05 της 4ης Μαΐου 1980 λίγες μέρες πριν τα 88 γενέθλια του

Στις 4 Μαΐου του 1980, πέθανε ο πρόεδρος της πρώην Σοσιαλιστικής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας, Γιόσιπ Μπροζ Τίτο. Γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Kόμματος της Γιουγκοσλαβίας, ηγέτης των παρτιζάνων κατά του Άξονα, στρατάρχης, πρωθυπουργός, πρόεδρος και πρωτεργάτης του εθνικού κομμουνισμού, ο Τίτο για περισσότερα από 35 χρόνια κατάφερε να διατηρήσει τη συνοχή της Γιουγκοσλαβίας παρά το γεγονός ότι αποτελούταν από διαφορετικά έθνη με διαφορετικές θρησκευτικές ταυτότητες.

Γεννήθηκε το 1892 από πατέρα αγρότη.

Από σχετικά μικρή ηλικία και για αρκετά χρόνια εργάστηκε ως εργάτης. Το Φθινόπωρο του 1913 κατατάχθηκε για να υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία στον Αυστροουγγρικό στρατό. Τον Απρίλιο του 1915 αιχμαλωτίσθηκε από τους Ρώσους. Αργότερα φυλακίσθηκε στην Αγία Πετρούπολη. Δραπέτευσε ξανά και πήγε στη Σιβηρία, όπου εγκαταστάθηκε στην περιοχή Ομσκ, όπου το 1918 παντρεύτηκε την Πελαγία Μπελούσοβα, στέλεχος του σοβιετικού Κ.Κ., γεγονός που του άνοιξε τις πόρτες του κόμματος.

Τον Σεπτέμβριο του 1920 επέστρεψε στη Γιουγκοσλαβία και έγινε μέλος του Γιουγκοσλαβικού Κ.Κ.

Το 1941 αμέσως μετά την εισβολή της Γερμανίας στη Σοβιετική Ένωση, ο Τίτο οργάνωσε το αντάρτικο κίνημα στην Γιουγκοσλαβία σαν κομματικό στρατό, με σκοπό να καταφέρει να είναι η κυρίαρχη δύναμη μετά τον πόλεμο, ώστε να εγκαθιδρύσει σοβιετικού τύπου καθεστώς στην χώρα.

Τον Ιανουάριο του 1942 δημιουργήθηκε ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός της Γιουγκοσλαβίας και στο τέλος του ίδιου χρόνου, το Μπίχατς στην Ερζεγοβίνη, έγινε η πρωτεύουσα της ελεγχόμενης από τον κομουνιστικό κόμμα περιοχής που κάλυπτε το ένα πέμπτο της προπολεμικής Γιουγκοσλαβίας. Το 1943 ο Τίτο αναλαμβάνει την προεδρία της προσωρινής κυβέρνησης των ανταρτών.

Μόλις ο Σοβιετικός στρατός ελευθέρωσε την Γιουγκοσλαβία το Αντιφασιστικό Συμβούλιο Εθνικής Απελευθέρωσης σχημάτισε προσωρινή κυβέρνηση με πρόεδρο τον Τίτο. Το Νοέμβριο του ίδιου χρόνου ο Τίτο ανακήρυξε τη Γιουγκοσλαβία «Λαϊκή Ομοσπονδιακή Δημοκρατία».

Από οικονομικής απόψεως η πρώην Γιουγκοσλαβία πέρασε τη μεγαλύτερη ακμή της επί των ημερών του Τίτο. Το σύστημα που εφάρμοσε – ένας συνδυασμός του Σοβιετικού μοντέλου και της οικονομίας της αγοράς αλλά και το διοικητικό μοντέλο της αυτοδιοίκησης που εφαρμόστηκε στις εταιρείες ανέδειξαν την πρώην Γιουγκοσλαβία σε οικονομική δύναμη της εποχής. Το οικονομικό του σύστημα πλαισιώθηκε από ένα σύστημα υγείας, ασφάλισης και εκπαίδευσης ήταν πρωτοπόρο και δίκαιο.

Σε διεθνές επίπεδο, ο Τίτο βρέθηκε ανάμεσα στα δύο μπλοκ της εποχής κρατώντας τις ισορροπίας μεταξύ Ανατολής και Δύσης και κατάφερε να έχει επιρροή σε Παγκόσμιο επίπεδο. Το 1948 ο Τίτο ήρθε σε ρήξη με τον Στάλιν. Στις 18 Μαρτίου τα μέλη της Σοβιετικής στρατιωτικής αποστολής εγκατέλειψαν τη Γιουγκοσλαβία, καταγγέλλοντας ότι υπάρχει αντισοβιετικό κλίμα στη χώρα. Λίγους μήνες μετά η «Κομινφόρμ», διέγραψε τη Γιουγκοσλαβία κατηγορώντας τον Τίτο για απόκλιση από τις αρχές του Μαρξισμού. Οι χώρες του Ανατολικού μπλοκ διέκοψαν τις σχέσεις με τη Γιουγκοσλαβία. Ο Τίτο στράφηκε στη Δύση κλείνοντας τα σύνορα στους Έλληνες κομουνιστές αντάρτες και επιταχύνοντας την ήττα τους στον ελληνικό εμφύλιο.

Το 1963 με το Σύνταγμα που καθιερώθηκε στη χώρα, ο Τίτο ανακηρύχθηκε ισόβιος πρόεδρος της Γιουγκοσλαβίας. Πέθανε 4 Μαΐου του 1980

tvxs.gr

Περιήγηση στο μυστικό καταφύγιο του Τίτο, στην καρδιά των Βαλκανίων (Photos/Video)

Πριν πενήντα χρόνια, σε μια μικρή κοιλάδα ανάμεσα στα βουνά της Βοσνίας – Ερζεγοβίνης κατασκευάστηκε, υπό πλήρη μυστικότητα, το καταφύγιο ARK D-0.

Επρόκειτο για το κέντρο της Γιουγκοσλαβικής πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, και θα αποτελούσε την τελευταία γραμμή άμυνας σε περίπτωση ξένης εισβολής στο πολυεθνικό κράτος.

Η τοποθεσία του, κοντά στη μικρή πόλη Κάνζιτς, επιλέχθηκε προσεκτικά. Περιστοιχισμένο από βουνά και δίπλα σε ένα στενό δρόμο που κινείται παράλληλα με τον ποταμό Νερέτβα, ήταν σχεδόν αδύνατο να καταληφθεί από εχθρική εισβολή.

Το στρατιωτικό καταφύγιο κατασκευάστηκε υπό απόλυτη μυστικότητα μεταξύ 1953 και 1979 και η ύπαρξή του ήταν απόρρητη για δεκαετίες.

Ο σχεδιασμός προέβλεπε να μπορεί να αντέξει ακόμα και πυρηνική επίθεση, ενώ θα μπορούσε να φιλοξενήσει τουλάχιστον 360 άτομα για περισσότερους από 6 μήνες.

Οι εγκαταστάσεις, ακόμα και το σύστημα θέρμανσης, παρέμεναν πλήρως λειτουργικές ακόμα και μέχρι τον πόλεμο του 1992 – 1995.

Μισό αιώνα μετά, η εικόνα έχει αλλάξει δραματικά. Η μικρή πόλη Κάνζιτς έχει εξαπλωθεί και ο στενός παραποτάμιος δρόμος είναι σήμερα ένας από τους αυτοκινητόδρομους – κλειδιά, που ενώνουν τις ακτές της Αδριατικής με την βόρεια Βοσνία.

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Και η ανθρακαποθήκη που είχε σχεδιαστεί να εξυπηρετεί τις ανάγκες του καταφυγίου των ηγετών του Γιόζιπ Μπρος Τίτο έχει υποστεί μία απίστευτη μετάλλαξη.

Ο εξοπλισμός εκτάκτων αναγκών έχει απομακρυνθεί εδώ και καιρό. Και τα τούνελ είναι συνήθως πλημμυρισμένα με θορυβώδεις τουρίστες που ήρθαν να δουν το μουσείο που στεγάζει πλέον ο χώρος.

Δείτε φωτογραφίες και βίντεο από το μυστηριώδες καταφύγιο, στην καρδιά των Βαλκανίων (προσπαθήστε να αγνοήσετε την μάλλον ενοχλητική μουσική υπόκρουση στο βίντεο)…

topontiki.gr