Κύπρος 1974 – Τουρκική Εισβολή: Η Άγνωστη Ιστορία

 13718648_1066089136805254_7767719114194690738_nΤον Ιούλιο του 1974 η ελληνική χούντα οργανώνει πραξικόπημα και ανατρέπει τον Πρόεδρο της Κύπρου Αρχιεπίσκοπο Μακάριο. Ύστερα από πέντε μέρες η Τουρκία εισβάλλει στο νησί µε πρόσχημα την υπεράσπιση των Τουρκοκυπρίων. Τα στρατεύματά της αποβιβάζονται στον Βορρά και καταλαμβάνουν την Κερύνεια. 1».

Είκοσι πέντε μέρες αργότερα, και ενώ συνεχίζονται οι συνομιλίες για αποχώρηση από την Κερύνεια, πραγματοποιείται ο «Αττίλας 2». Τα τουρκικά στρατεύματα προελαύνουν και καταλαμβάνουν την Αμμόχωστο.

Η Τουρκία κατέχει πλέον το 37% της Κυπριακής Δημοκρατίας (μαζί και το βόρειο τμήμα της πρωτεύουσας Λευκωσίας).

Το τίμημα είναι 6.000 νεκροί και αγνοούμενοι, ενώ 200.000 Ελληνοκύπριοι καταφεύγουν στον νότο ως πρόσφυγες. Παράλληλα, οι περίπου 50.000 Τουρκοκύπριοι των ελεύθερων περιοχών μεταφέρονται στο κατεχόμενο τμήμα του νησιού.

Ένα ντοκιμαντέρ γυρισμένο στην Κύπρο από το Μιχάλη Κακογιάννη που αποτελεί την προσωπική του μαρτυρία για την Κυπριακή τραγωδία και για τα γεγονότα που οδήγησαν στην εισβολή του νησιού από τον Τουρκικό Στρατό. Περιλαμβάνει συνεντεύξεις τόσο πολιτικών, με κεντρικό πρόσωπο τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, όσο και απλών ανθρώπων.

Η τελευταία κάτοικος της Αμμοχώστου

Συνέπειες Εισβολής καί Κατοχής

Η μαζική, συστηματική και σε μεγάλη κλίμακα παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κύπρο από την Τουρκία άρχισε από την πρώτη μέρα της τουρκικής εισβολής και συνεχίζεται μέχρι σήμερα.

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

 

Πρόσφυγες

Με την κατοχή του βορείου τμήματος της Κύπρου, η Τουρκία εκδίωξε σταδιακά και με τη βία 200.000 Ελληνοκύπριους από τα σπίτια τους, οι οποίοι αποτελούσαν το ένα τρίτο περίπου του συνολικού πληθυσμού του νησιού και το 70% του αυτόχθονος πληθυσμού των κατεχόμενων περιοχών

Αγνοούμενοι

Το ανθρωπιστικό πρόβλημα των αγνοουμένων εξακολουθεί να αποτελεί μια από τις πιο τραγικές συνέπειες της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο.

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Εκατοντάδες Ελληνοκύπριοι, στρατιωτικοί και άμαχοι, γυναίκες και παιδιά, είτε συνελήφθηκαν από τις τουρκικές δυνάμεις εισβολείς κατά τη διάρκεια του Ιουλίου και του Αυγούστου του 1974, είτε εξαφανίστηκαν πολύ μετά τη λήξη των εχθροπραξιών σε περιοχές που βρίσκονταν υπό τον έλεγχο του τουρκικού στρατού. Υπάρχουν, επίσης, μαρτυρίες για αριθμό Ελληνοκυπρίων αγνοουμένων, των οποίων τα ίχνη χάνονται στις φυλακές της Τουρκίας όπου μεταφέρθηκαν και κρατήθηκαν χιλιάδες αιχμάλωτοι πολέμου.

 

Εγλωβισμένοι

Μετά την τουρκική εισβολή 20.000 άτομα, κυρίως Ελληνοκύπριοι και μερικοί Μαρωνίτες, παρέμειναν εγκλωβισμένοι στα χωριά τους στη βορειοανατολική Καρπασία και στα δυτικά της πόλης της Κερύνειας με την ελπίδα ότι μετά την εκεχειρία θα ξανάβρισκαν τον κανονικό ρυθμό της ζωής τους.
Πολύ σύντομα, όμως, οι ελπίδες τους διαψεύστηκαν. Το παράνομο κατοχικό καθεστώς άρχισε συστηματικά να εφαρμόζει πολιτική καταπίεσης, παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και παρενόχλησης των εγκλωβισμένων, σε μια προσπάθεια να τους εξαναγκάσει να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους. Σήμερα, συνολικά μόλις 440 άτομα παραμένουν πίσω από την «πράσινη γραμμή», από τα οποία 330 είναι Ελληνοκύπριοι και 110 Μαρωνίτες. (Mάιος 2013).
Εποικοι
Από της τουρκικής εισβολής του 1974, η Τουρκία εφαρμόζει την πολιτική της εισροής και εγκατάστασης χιλιάδων εποίκων από την Ανατολία στις κατεχόμενες περιοχές.
Ο αριθμός των εποίκων υπολογίζεται σήμερα στις 160.000. Οι έποικοι μαζί με τους πέραν των 40.000 Τούρκους στρατιώτες του κατοχικού στρατού είναι δυστυχώς σήμερα υπερδιπλάσιοι του αριθμού των Τουρκοκυπρίων. Μόνο κατά τη διετία 2004-2005, υπολογίζεται ότι περίπου 43.000 έποικοι μεταφέρθηκαν από την Τουρκία στις τουρκοκρατούμενες περιοχές της Κύπρου.
Η πολιτική του συστηματικού εποικισμού που εφαρμόζει η Τουρκία έχει ως στόχους:
•    Την αλλοίωση της δημογραφικής δομής της Κύπρου, έτσι ώστε ο αριθμός των τουρκόφωνων να φτάσει εκείνο των Ελληνοκυπρίων (οι Τουρκοκύπριοι αποτελούσαν πριν την τουρκική εισβολή το 18% του πληθυσμού). Αυτό θα «δικαιολογεί», δυσανάλογα μεγάλες απαιτήσεις της τουρκικής πλευράς αναφορικά  με το εδαφικό και τη διακυβέρνηση.
•    Την άσκηση ελέγχου στην πολιτική ζωή στο κατεχόμενο τμήμα. Για τον σκοπό αυτό έχουν δοθεί στους εποίκους «υπηκοότητα», «δικαίωμα ψήφου», ελληνοκυπριακές περιουσίες και άδειες εργασίας με χαμηλούς μισθούς, προξενώντας έτσι ανεργία στους Τουρκοκύπριους και συνεχή μετανάστευση. Οι έποικοι έχουν επίσης οργανωθεί σε πολιτικά κόμματα.
Την πολιτική του εποικισμού καταδίκασαν με ψηφίσματά τους τα Ηνωμένα Έθνη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο της Ευρώπης και άλλοι διεθνείς οργανισμοί.
 
Τουρκοκύπριοι
Από το 1974, το κατοχικό καθεστώς προβαίνει συστηματικά σε στέρηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και θεμελιωδών ελευθεριών όχι μόνο των εγκλωβισμένων Ελληνοκυπρίων που διαμένουν στις κατεχόμενες περιοχές, αλλά και των Τουρκοκυπρίων.
Σύμφωνα με στατιστικές, δημοσιεύματα τουρκοκυπριακών εφημερίδων και δηλώσεις Τουρκοκυπρίων πολιτικών, οι Τουρκοκύπριοι εξαναγκάζονται να μεταναστεύσουν ως αποτέλεσμα της ανεργίας και της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης που επικρατεί στα κατεχόμενα.
Στο φαινόμενο αυτό συνέβαλε, σε μεγάλο βαθμό, και η προνομιακή μεταχείριση της οποίας τυγχάνουν οι Τούρκοι έποικοι από το κατοχικό καθεστώς. Υπολογίζεται ότι από το 1974 έχουν μεταναστεύσει γύρω στις 57.000 Τουρκοκύπριοι, αριθμός που ισοδυναμεί περίπου με το ένα τρίτο του συνολικού αριθμού τους. Σύμφωνα με τους ίδιους υπολογισμούς, ενώ τον Ιούλιο του 1974 η τουρκοκυπριακή κοινότητα αριθμούσε 116.000, σήμερα είναι μόνο 89.200 περίπου (στοιχεία Δεκεμβρίου 2009).

 

Καταστροφή της Πολιτιστικής κληρονομιάς

«Η πρόκληση βλάβης στα πολιτιστικά αγαθά οποιουδήποτε λαού σημαίνει βλάβη στην πολιτιστική κληρονομιά ολόκληρης της ανθρωπότητας». Προοίμιο της Σύμβασης της Χάγης για την Προστασία των Πολιτιστικών Αγαθών σε Περίπτωση Ένοπλης Σύρραξης του 1954.
 

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Ο ιστορικός πλούτος της κατεχόμενης Κύπρου φαίνεται από την ύπαρξη:
•    31 σημαντικών αρχαιολογικών χώρων και αρχαίων νεκροταφείων
•    11 σημαντικών κάστρων, πύργων και οχυρώσεων
•    37 σπιτιών και γεφυρών που ανακηρύχθηκαν ως ιστορικά
•    520 ναών, μοναστηριών και παρεκκλησίων.Η τύχη των ναών και των μοναστηριών (ελληνορθόδοξων, μαρωνιτικών και αρμενικών) είναι ενδεικτική της συστηματικής και σκόπιμης πολιτικής του κατοχικού καθεστώτος.
•    125 ναοί έχουν μετατραπεί σε τζαμιά, παλιά ισλαμική παράδοση σε κατακτημένες
περιοχές
•    67 έχουν μετατραπεί σε στάβλους ή αχυρώνες
•    57 έχουν γίνει μουσεία, πολιτιστικά κέντρα και ξενοδοχεία
•    17 έχουν γίνει ξενώνες, εστιατόρια και στρατιωτικές αποθήκες
•    25 έχουν κατεδαφιστεί
•    229 έχουν υποστεί ολοκληρωτική βεβήλωση.

Το συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ μικρού μήκους αποτελεί πρωτοβουλία της Επιτροπής Κατεχόμενων Δήμων της Κύπρου και έχει σαν στόχο την προβολή της συστηματικής καταστροφής της πολιτιστικής κληρονομιάς της Κύπρου που συντελείται στις κατεχόμενες περιοχές του νησιού, από την Τουρκική εισβολή του 1974.

Η Τουρκία και το παράνομο τουρκοκυπριακό καθεστώς φέρουν πλήρη ευθύνη για την κατάσταση στην οποία βρίσκονται εκατοντάδες χριστιανικά και αρχαιολογικά μνημεία στην κατεχομένη Κύπρο: εκατοντάδες εκκλησιαστικά μνημεία έχουν βεβηλωθεί, λεηλατηθεί ή κατεδαφιστεί, ένας μεγάλος αριθμός εκκλησιών έχουν μετατραπεί σε τζαμιά, στάβλους, σχολές χορού και αποθήκες ενώ μια εκκλησία μετατράπηκε σε νεκροτομείο. Επίσης, πολλά αρχαιολογικά μνημεία παγκόσμιας εμβέλειας και αξίας καταστράφηκαν ενώ πολλές αρχαιότητες κλάπηκαν και πωλήθηκαν παράνομα και μένουν άφαντες μέχρι σήμερα.

Παραγωγή: Mediabox Ltd για την Επιτροπή Κατεχόμενων Δήμων, Λευκωσία 2011
Σενάριο: Άννα Μαραγκού
Σκηνοθεσία: Μιχάλης Γεωργιάδης

Επιπτώσεις στήν οικονομία

Οι οικονομικές επιπτώσεις της τουρκικής εισβολής και κατοχής ήταν καταστροφικές. Η οικονομία της Δημοκρατίας απειλήθηκε με πλήρη κατάρρευση.
Το 70% του παραγωγικού δυναμικού του νησιού – που βρισκόταν στο βόρειο τμήμα – χάθηκε. Το ποσοστό ανεργίας είχε ανέλθει στο 30% κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1974, σε σύγκριση με 3% που ήταν κατά το πρώτο εξάμηνο του ιδίου χρόνου. Η υποαπασχόληση σημείωσε αύξηση και η μετανάστευση άρχισε να παίρνει μαζικές διαστάσεις.
Μεταξύ 1973 και 1975, το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) μειωνόταν κατακόρυφα κατά 18% το χρόνο, σε πραγματικούς όρους.

Η Κερύνεια και η Αμμόχωστος, τα μεγαλύτερα παραθαλάσσια θέρετρα, παρέμειναν στο υπό τουρκική κατοχή βόρειο τμήμα, με αποτέλεσμα να στερηθεί το νησί το 65% των τουριστικών κλινών και το 87% των υπό ανέγερση τουριστικών μονάδων.

Το Διεθνές Αεροδρόμιο Λευκωσίας βρίσκεται στην νεκρή ζώνη, σε αδράνεια από το 1974.
Χάθηκαν, επίσης, το 83% των εμπορευμάτων που διακινούνταν μέσω του λιμανιού της Αμμοχώστου, το 56% της εξόρυξης μεταλλευμάτων, το 41% των κτηνοτροφικών μονάδων, το 48% των εξαγωγών αγροτικών προϊόντων, το 46% της βιομηχανικής παραγωγής, 20% των κρατικών δασικών εκτάσεων και 40% των σχολικών κτιρίων.

Πηγές:

Ιστοσελίδα Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών

Ιστοσελίδα Υπουργείου Εξωτερικών

mfa.gov.cy

Καταστροφή πολιτιστικής κληρονομιάς στα κατεχόμενα

Φωτογραφικό αρχείο