16 Σεπτέμβρη-Η σφαγή στη Σάμπρα και Σατίλα. Τρεις επιζώντες διηγούνται τις ιστορίες τους

Σατίλα στρατόπεδο προσφύγων Λίβανος – Οι μαχητές ξεκίνησαν κατά το ηλιοβασίλεμα, σχολαστικά την δουλειά τους, προχωρώντας μέσα από τα σοκάκια και τα σπίτια, αφήνοντας πίσω τους πτώματα άλλα γαζωμένα από σφαίρες και άλλα σφαγιασμένα.

thumb_421649_4091054408323_1975356517_n.jpg

 Μεταξύ 16 και 18 Σεπτεμβρίου του 1982, στη μέση του εμφυλίου πολέμου του Λιβάνου και λίγους μήνες μετά την εισβολή του Ισραήλ στη χώρα, εκατοντάδες μέλη του κόμματος Phalange – μια χριστιανική πολιτοφυλακή του Λιβάνου – σε συνεργασία με τον ισραηλινό στρατό, σφαγιάζουν περίπου 2.000 Παλαιστινίους πρόσφυγες, κυρίως γυναίκες, παιδιά, και ηλικιωμένους στη Σάμπρα και Σατίλα το στρατόπεδο προσφύγων που βρίσκεται στη Βηρυτό.
Η σφαγή ακολούθησε την δολοφονία του Μπασίρ Τζεμαγιέλ, ο οποίος ήταν ηγέτης των Φαλαγγίτων. Οι Φαλαγγίτες κατηγόρησαν αδίκως τους Παλαιστίνιους για τη δολοφονία και προχώρησαν στη σφαγή ως αντίποινα με την υποστήριξη του ισραηλινού στρατού,  ο οποίος είχε εισβάλει στο Λίβανο για να πολεμήσει τους Παλαιστινίους και τους υποστηρικτές της  παλαιστινιακής υπόθεσης.

Τρεις επιζώντες της σφαγής διηγούνται τις ιστορίες τους στο Al Jazeera, 30 χρόνια μετά τη σφαγή.

Siham Balqis

Η Siham Balqis, κάτοικος της Σατίλα, ήταν 26 ετών όταν συνέβη η σφαγή. «Ακούσαμεπυροβολισμούς το βράδυ της Πέμπτης, αλλά δεν δώσαμε ιδιαίτερη σημασία σε αυτό,καθώς υπήρχε ο πόλεμος και ο ήχος αυτός δεν ήταν κάτι ασυνήθιστο για εμάς» , είπεστο Al Jazeera. Ζώντας στη Σατίλα στο τέρμα των δύο στρατοπέδων,  όπως είπε,  «οιάνδρες ξεκίνησαν την επίθεση  στη Σάμπρα και προχωρούσαν βόρεια. Έφτασαν σε εμάς το Σάββατο το πρωί.»

Στις επτά το πρωί βρέθηκε αντιμέτωπη με τρεις Φαλαγγίτες και έναν Ισραηλινόστρατιώτη, ο οποίος  τους διέταξε να εγκαταλείψουν το σπίτι τους.

Η Siham θυμάται «Ένας από τους Λιβανέζους προχώρησε προς το μέρος μου με σκοπό να μου επιτεθεί, αλλά ο ισραηλινός  στρατιώτης τον τράβηξε από πάνω μου θέλοντας να δείξει ότι δήθεν ήταν καλύτερος από τους άλλους δύο Λιβανέζους  Στηναναταραχή που ακολούθησε, μία Λιβανέζα γειτόνισσά της συνομίλησε με τους μαχητές, λέγοντάς τους πως είχε ακούσει ότι σφαγίαζαν ανθρώπους.  Οι μαχητέςαρνήθηκαν τους ισχυρισμούς αυτούς, κι έτσι τους ζήτησε να βοηθήσουν τους Παλαιστίνιους που είχαν καταφύγει στο Νοσοκομείο ‘Γάζα’, που βρίσκεται στο τέλος του προσφυγικού στρατοπέδου της Σάμπρα

  Στη συνέχεια ζητώντας κατευθύνσεις, οι μαχητές βάδισαν  μαζί με εκείνους που είχαν μαζέψει, περίπου 200 άτομα, στο νοσοκομείο.
Μόλις έφτασαν εκεί, διέταξαν τους γιατρούς και τις νοσοκόμες να βγουν έξω από το κτίριο,  η πλειοψηφία των οποίων ήταν ξένοι ή Λιβανέζοι.

«Θυμάμαι ότι υπήρχε ένα Παλαιστίνιο αγόρι από την οικογένεια Σάλεμ, περίπου 20 χρονών, ο οποίος σκεπάστηκε με το  παλτό ενός γιατρού για να προσπαθήσει να ξεφύγει», δήλωσε η Balqis. «Οι Λιβανέζοι τον έπιασαν, και όταν κατάλαβαν πως ήταν Παλαιστίνιος του γάζωσαν το σώμα με σφαίρες.»

Σε ένα σημείο, οι μαχητές διαχώρισαν τους ανθρώπους σε ομάδες, βάζοντας τιςγυναίκες προς τη μία πλευρά και τους άνδρες από την άλλη.

«Διάλεγαν κάποιους άντρες στην τύχη και τους έβαζαν να συρθούν  στο έδαφος. Εάνθεωρούσαν, ότι σέρνονταν καλά, υπέθεταν ότι οφείλεται σε κάποιου είδουςστρατιωτική εκπαίδευση, και έτσι τους τραβούσαν πίσω και τους σκότωναν.
Οι Λιβανέζοι μαχητές  πήραν εκείνους που δεν είχαν σκοτώσει και τους ανάγκασαν να βαδίσουν πάνω στα νεκρά σώματα που ήταν σκορπισμένα στους δρόμους, προς τομεγάλο γήπεδο, στα περίχωρα του στρατοπέδου.

«Μας ανάγκασαν να περπατήσουμε  πάνω στα νεκρά σώματα, καθώς και μεταξύ τωνβομβών διασποράς,» δήλωσε η Balqis. «Σε ένα σημείο πέρασα μπροστά από ένα τανκ, όπου το σώμα ενός μωρού μόλις λίγων ημερών είχε κολλήσει στον τροχό.»

Στο γήπεδο, η διοίκηση άλλαξε από Λιβάνεζικη σε Ισραηλινή.

«Εδώ ήταν που οι Ισραηλινοί πήραν τον αδελφό μου Salah , ο οποίος ήταν 30-ετών,για ανάκριση», είπε.

Μέσα στο γήπεδο οι άνδρες ανακρίθηκαν, βασανίστηκαν και σκοτώθηκαν. Λίγοικατάφεραν να φύγουν ζωντανοί. Οι Ισραηλινοί τους απείλησαν, λέγοντας: «Αν δενσυνεργαστείτε μαζί μας, εμείς θα σας παραδώσουμε στους Φαλαγγίτες.»

Wadha Sabeq

Η Wadha Sabeq, 33-χρονών εκείνη την εποχή, ζούσε στο Bir Ηassan, μια γειτονιά στοκυρίως Λιβάνο ακριβώς έξω από τα στρατόπεδα.

«Την Παρασκευή το πρωί, γείτονές μας, μάς είπαν ότι χρειάζεται να σφραγίσομε τις ταυτότητές μας  δίπλα στην πρεσβεία του Κουβέιτ, έξω από την είσοδο της Σάμπρα,είπε στο Al Jazeera. «Έτσι λοιπόν πήγαμε.»

Πήρε μαζί της τα οκτώ παιδιά της, που κυμαίνονταν ηλικιακά από τριών  ως 19 ετών.

Καθώς περπατούσαν μπροστά από την  Σατίλα, τους σταμάτησαν οι Φαλαγγίτες. «Μαςπήραν μαζί  με τους άλλους και χώρισαν τους άντρες από τις γυναίκες.» Οι μαχητέςπήραν 15 άνδρες από την οικογένειά της, ανάμεσά τους, τον 19χρονο  γιο τηςΜοχάμαντ,  τον 15χρονο γιο της Αλί, και τον 30χρονο αδελφό της.

«Έστησαν τους άνδρες σε σειρά στον τοίχο, και είπαν στις γυναίκες να πάνε στογήπεδο. Μας διέταξαν να περπατάμε σε μια ευθεία σειρά και να μην κοιτάμε ούτε δεξιά ούτε αριστερά.» Μαχητές φαλαγγίτες περπατούσαν  δίπλα τους για ναδιασφαλιστεί ότι ακολουθούσαν τις διαταγές.

Αυτή ήταν η τελευταία φορά που είδε την οικογένειά της.

Μόλις έφτασαν στο γήπεδο, περίμεναν. «Άκομα δεν είχαμε καταλάβει τι συνέβαινε, νομίζαμε ότι ήθελαν να ελέγξουν τις ταυτότητες μας», είπε.

Αφού πέρασαν όλη τη μέρα στο γήπεδο, οι Ισραηλινοί τους έστειλαν σπίτια τους.

Το επόμενο πρωί η  Sabeq πήγε πίσω στο γήπεδο για να ρωτήσει σχετικά με τους άνδρες.

«Μια γυναίκα ήρθε στο γήπεδο ουρλιάζοντας, λέγοντάς μας να πάμε μέχρι τοστρατόπεδο να δούμε την σφαγή», είπε.

Έτρεξαν μέχρι το στρατόπεδο, και καθώς είδε τα σώματα σκορπισμένα στο έδαφος, ηSabeq λιποθύμησε. «Δεν μπορούσαμε να δούμε τα πρόσωπα των πτωμάτων,  ήταν καλυμένα από αίμα και παραμορφωμένα ,» είπε. «Μπορούσαμε να αναγνωρίσουμε κάποιους μόνο από τα ρούχα που φουρούσαν. «
«Δεν μπόρεσα να βρω τους γιους μου, κανέναν από την οικογένειά μου», είπε ηSabeq. » Πηγαίναμε στο Red Crescent και στα νοσοκομεία, κάθε μέρα, για ναρωτήσουμε μήπως μάθουμε κάτι σχετικά με αυτούς. Κανείς δεν είχε απαντήσεις.»

«Δεν βρήκαμε ποτέ τα πτώματά τους «, είπε, με δάκρυα να τρέχουν στα μάγουλά της.

Jameel Khalifa

Η Jameel Khalifa ήταν 16-χρονών και πρόσφατα αρραβωνιασμένη, όταν συνέβη η σφαγή.

«Το Σάββατο το πρωί, τους είδαμε να κατεβαίνουν από την όχθη και να προχωρούν προς τα σπίτια», δήλωσε στο Al Jazeera. «Είδαμε τα τανκς να έρχονται, πάνω σε αυτά ήταν Ισραηλινοί στρατιώτες και μαχητές του Λιβάνου, ορισμένοι με πολιτικά ρούχα,μερικοί με μάσκες.»

Καθώς οι μαχητές άρχισαν να βροντάνε τις πόρτες, οι περισσότεροι από την οικογένειά της δραπέτευσαν από την πίσω πλευρά, προς  το καταφύγιο των γειτόνων τους.  Αφού άκουσαν τους στρατιώτες να λένε πως δεν θα πυροβολήσουν αν παραδοθουν, μια ηλικιωμένη γυναίκα στο καταφύγιο, έσκισε σε λωρίδες την λευκή μαντήλα της για να δώσει στον καθένα από μία για να την κουνάνε, ώστε να αποτρέψουν τους στρατιώτες από το να πυροβολήσουν
«Ο πατέρας μου με κρατούσε, και μου έλεγε να μην αφήσω το καταφύγιο, εγώ όμως του έλεγα ότι πρέπει να το εγκαταλείψουμε», είπε.

Οι γυναίκες  άφησαν το καταφύγιο πρώτα.

Καθώς η μητέρα της βγήκε από το καταφύγιο, ένας Λιβανέζος μαχητής έσπρωξε έναΚαλάσνικοφ στο στομάχι της. «Θα σε σκοτώσω σκύλα», της είπε.
Ένας Ισραηλινός στρατιώτης που βρισκόταν εκεί κοντά και παρατηρούσε του είπε στα εβραϊκά να την αφήσει.

«Ο πατέρας μου έβγαινε από το καταφύγιο πίσω από τη μητέρα μου. Μόλις βγήκε, ένας ισραηλινός στρατιώτης τον σκότωσε με μια σφαίρα στο κεφάλι»,  είπε η Khalifa.

Κανείς δεν μας πίστευε

Όπως και όλοι οι άλλοι, έτσι και εκείνη μαζί με τους υπόλοιπους από το καταφύγιοαναγκάστηκαν από τους μαχητές να προχωρήσουν.  Στο δρόμο, η Khalifa και μερικά άλλα παιδιά κατάφεραν να ξεφύγουν λίγο πιο κάτω και να πάνε προς ένα από τατζαμιά που βρίσκονταν ακόμη μέσα στο στρατόπεδο.
«Συναντήσαμε μερικούς ηλικιωμένους να κάθονται έξω από το τζαμί, και τους είπαμεπως οι Ισραηλινοί είχαν έρθει και σκότωναν τους ανθρώπους. Δεν μας πίστευαν , μας αποκάλεσαν ψεύτες, και μας είπαν  να τους αφήσουμε ήσυχους», είπε.

Η Khalifa τελικά έφτασε στο Νοσοκομείο «Γάζα» όπου κατάφερε να επανενωθεί με την υπόλοιπη  οικογένειά της. Παρακολουθώντας γύρω τους πολλούς ανθρώπους να εκτελούνται εν ψυχρώ, σχεδίασε μαζί με άλλους να ξεφύγει και κατάφεραν να διαφύγουν μέσα από τα πολλά σοάκια που υπήρχαν γύρω από το στρατόπεδο.
«Φοβόμασταν πολύ να φύγουμε γιατί είχαμε δει και άλλους να προσπαθούν και να σκοτώνονται από ελεύθερους σκοπευτές,» θυμάται η Khalifa.

Κατάφεραν να βγουν από το στρατόπεδο και βρήκαν καταφύγιο σε ένα σχολείο στηγειτονιά του Λιβάνου Corniche el Mazraa. Επέστρεψαν στο στρατόπεδο μόνο όταν πληροφορήθηκαν πως η σφαγή είχε σταματήσει.

«Πήγαμε πίσω και είδαμε πτώματα να εκρύγνυντο καθώς προσπαθούσαν να τα μεταφέρουν, επειδή οι Φαλαγγίτες και οι Ισραηλινοί είχαν τοποθετήσει κάτω από τα νεκρά σώματα νάρκες» είπε.

«Θυμάμαι τη μυρωδιά. Ήταν τόσο ισχυρή, και διήρκησε για μία εβδομάδα, παρόλο που είχαν ψεκάσει το στρατόπεδο για να απαλλαγούμε από αυτήν.»

aljazeera.com

omniatv.com