germ17

«Αγνωστα» φωτογραφικά σπαράγματα από το Βερολίνο του 1945

Μέρος των αρνητικών ενός φωτογράφου του Κόκκινου Στρατού βγαίνουν στο φως

Eνας εκπληκτικός φωτογραφικός θησαυρός από τους τελευταίους μήνες του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου «ξεθάφτηκε» από την αφάνεια χάρη στο ένστικτο και την ευαισθησία ενός σημερινού φωτογράφου και περιμένει να βγει ολόκληρος στο φως.

Εκτός από το προφανές ιστορικό, οι φωτογραφίες αυτές έχουν και καλλιτεχνικό, αλλά και δημοσιογραφικό ενδιαφέρον, αφού, ο δημιουργός τους, ο Σοβιετικός φωτογράφος, Βαλέρι Φαμίνσκι, ο οποίος ακολούθησε τον Κόκκινο Στρατό μέχρι και το Βερολίνο, διάλεξε να αποθανατίσει λιγότερο ηρωικές – προπαγανδιστικές σκηνές και να επικεντρώσει τον φακό του σε καθημερινές, ανθρώπινες στιγμές στρατιωτών και πολιτών, εκείνον τον σκληρό Απρίλη και Μάη του 1945.

Το σπάνιο αυτό αρχείο περιλαμβάνει συγκλονιστικές και άγνωστες, μέχρι τώρα, εικόνες, από την απελευθέρωση της Σεβαστούπολης από τον Κόκκινο Στρατό, μέχρι και την ολοκληρωτική συνθηκολόγηση της ναζιστικής γερμανίας.

Τον περασμένο Αύγουστο, ο 33χρονος Ουκρανός φωτογράφος, Αρτούρ Μποντάρ, ο οποίος διαμένει στην Μόσχα, είδε μια ανάρτηση ενός φίλου τυο στο facebook, με την οποία πληροφορούσε ότι κάποιος πουλάει αρνητικά ενός Σοβιετικού φωτογράφου της εποχής του πολέμου. «Από τα παιδικά μου χρόνια με ενδιέφερε η ιστορία» γράφει στην ιστοσελίδα του ο Μποντάρ, «γι’ αυτό και έγινα φωτογράφος. Η περίοδος του Δευτέρου παγκοσμίου Πολέμου μου είναι ιδιαίτερα οικεία, αφού και οι δύο γιαγιάδες μου μεταφέρθηκαν από την Ουκρανία στην Γερμανία για καταναγκαστική εργασία.

Από μικρός θυμάμαι τις διηγήσεις τους για όσα τους συνέβησαν στον πόλεμο. Η μία δούλευε σε εργοστάσιο τύρφης και η άλλη ήταν γκουβερνάντα σε μια αυστριακή οικογένεια. Πολύ αργότερα αυτό το ενδιαφέρον μου εκφράστηκε μέσα από την δουλειά μου για τους βετεράνους, “Υπογραφές του πολέμου”, η οποία εκδόθηκε το 2015.

»Οταν είδα την ανάρτηση στο facebook, αμέσως μπήκα στην ιστοσελίδα δωρεάν αγγελιών “Avito” όπου υπήρχε η συγκεκριμένη αγγελία, η οποία έλεγε ότι η οικογένεια ενός Σοβιετικού φωτογράφου πουλά τα αρνητικά του από το μέτωπο. Εγραψα στον πωλητή και τη νεπόμενη μεα συναντηθήκαμε για να δω τα αρνητικά. Η τιμή πώλησης του αρχείου ήταν πολύ υψηλή, ιδίως για έναν φωτογράφο – freelancer όπως εγώ και άρχισα… ανεπιτυχώς, να παζαρεύω. Χάρη στο γεγονός πως εκείνη την περίοδο έτυχε να έχω χρήματα από την πώληση ενός άλλου βιβλίου μου, μπόρεσα να αποκτήσω αυτό το μοναδικό αρχείο».

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Σύμφωνα με όσα διηγείται ο Μποντάρ, όταν πέθανε ο Φαμίσνσκι, η σύζυγός του πρόσεχε πολύ το αρχείο. Αλλά όταν πέθανε κι εκείνη, οι κληρονόμοι βρήκαν το αρχείο στο παλιό διαμέρισμα που έζησαν οι γονείς τους. Κανένας τους δεν ενδιαφερόταν για την φωτογραγία κι έτσι αποφάσισαν να το πουλήσουν. «Οταν ρώτησα αν ενδιαφέρθηκε κάποιο μουσείο γι’ αυτή την μοναδική δουλειά, μου απάντησαμ ότι πολλά μουσεία ήθελαν τις φωτογραφίες, αλλά δωρεάν, αφού το κράτος δεν δίνει χρήματα για την απόκτηση αρχείων».

«Από την πρώτη ματιά στα αρνητικά κατάλαβα ότι πρόκειται για μοναδικό υλικό, ανάλογο του οποίου δεν είχα δει πουθενά. Στην πλειοψηφία του πρόκειται για ένα άγνωστο κομμάτι ιστορίας για τους απλούς ανθρώπους, ακόμη και για τους πολίτες της πρώην ΕΣΣΔ. Από τις φωτογραφίες είναι φανερό ότι ο Φαμίνσκι ειλικρινά ενδιαφερόταν για την μοίρα των αναθρώπων και από τις δύο πλευρές».

Τα αρνητικά ήταν προσεκτικά κομμένα ανα λήψη και επίσης προσεκτικά και με φανερή αγάπη αριθμημένα και τυλιγμένα το καθένα με χαρτί. «Οσο σκάναρα, τόσο περισσότερο βυθιζόμουν στην ιστορία των γεγονότων του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Και μόνο τότε μπόρεσα να εκτιμήσω πλήρως αυτό το μοναδικό κομμάτι της άγνωστης ιστορίας μας».

Μετάφραση και επιμελείται Γρηγόρης Τραγγανίδας

birdinflight.com

toperiodiko.gr

Advertisements