«Αναμορφωτικά» Χριστούγεννα με… ρέγκα

Παραμονές των Χριστουγέννων της… αναμόρφωσης το 1948 στη Μακρόνησο, έστειλαν για να γιορτάσουν τη μεγάλη μέρα της χριστιανοσύνης οι κρατούμενοι, σάπιο κρέας!

Εκείνες τις μέρες στο κολαστήριο, ο Μαρκήσιος Μαμαλάκης από τις Μέλαμπες Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου, έλαβε γράμμα από την αδερφή του Ηρώ και του μετέφερε τη λύπη της που δεν μπορούσαν, γιορτινές μέρες, να του στείλουν ένα δέμα με καλούδια γιατί «εκεί πέρα δεν τρώτε τέτοια πράματα…»

Σε ένα άλλο στρατόπεδο, στο Τρίκερι, που… φιλοξενούνταν η Κατίνα Σηφακάκη από τον Μέρωνα Αμαρίου, τον ίδιο μήνα ετοίμαζαν τις κρατούμενες για τη Μακρόνησο. Ωστόσο, το κλίμα των ημερών δεν έφερε διακοπή από τον στρατοπεδάρχη και τους επιτελείς στη… διδασκαλία των τακτικών ανάνηψης των γυναικών κρατουμένων.

Αφηγείται η ίδια(Το Κατινάκι η μαμή, Η Αμαζόνα της Αντίστασης και της Εξορίας σελ. 138): «Μέρες μας ετοιμάζανε για το Μακρονήσι. Τα καψώνια ήταν καθημερινά για να σπάσουμε και να υπογράψουμε τη δήλωση. Χειμώνας καιρός, Δεκέμβριος…»

»Μας έβγαλαν από το στρατόπεδο του Κάτω Τρίκερι, που ήμασταν κάπως περιορισμένες, και μας πήγαν στο πιο βορινό σημείο και στήσαμε τις σκηνές μας έξω από το Μοναστήρι. Εξαντλημένες, κουβαλούσαμε τα πράγματά μας και τις σκηνές μας, και δεν είχαμε δύναμη να καρφώσομε τις σκηνές και να στήσουμε τα κρεβάτια μας. Μας πήραν και τα ράντζα, μας πήραν και τα δέματα, δεν μας έδιναν τίποτα και μας κάνανε και καψώνια για να υπογράψουμε δήλωση…

»Μας πήγαν στο χειρότερο κομμάτι του τόπου εξορίας μας. Χωριστά έβαλαν τις γυναίκες του Δημοτικού, χωριστά του Γυμνασίου, χωριστά τις επιστημόνισσες κι ένα τμήμα γυναικών σε μια σκηνή, στο ύπαιθρο…»

ΓΡΑΜΜΑ ΣΤΟΝ ΜΑΡΚΗΣΙΟ

exoristes-gynaikes

Ομάδα εξόριστων γυναικών στο στρατόπεδο εξορίας της Χίου, πριν μπουν τα Χριστούγεννα του 1948. Ανάμεσα σ’ αυτές, στον κύκλο, η Κατίνα Σηφακάκη

Λίγες μέρες πριν τη μεγάλη γιορτή, ο Μαρκήσιος Μαμαλάκης έλαβε επιστολή από την αδερφή του. Εξιστορεί ο ίδιος( Αντίσταση και Εξορία σελ. 115): «Μια φορά μου γράφει η αδερφή μου η Ηρώ, Χριστούγεννα. Και μου γράφει: «Μαρκήσιε στενοχωριέμαι που δε μπορούμε, καημένε, να σου στείλομε τίποτα! Τι να σου πέψομε, κρέας ψημένο, κρέας ανήψηστο; Τι να κάνω; Κι εσείς εκεί πέρα δεν τρώτε τέτοια πράματα…

Παίρνει, λοιπόν, η διοίκηση το γράμμα και το διαβάζει και με καλεί και μου λέει:

«Έλα ‘δω. Ποια είναι η γυναίκα η Ηρώ;» Λέω «η αδερφή μου». Λέει «εσύ τση γράφεις πως δεν έχομε να φάμε ‘παέ πράμα;» και μου ρίχνουν δυο-τρία κλωτσίδια. Μου λένε λοιπόν: «Να πας να γράψεις ένα γράμμα και να γράφεις «αυτό κι αυτό», ότι έχομε τα πάντα κι ότι δε μας ελείπεται τίποτα και περνούμε καλά». Πάω ‘γω γράφω ένα γράμμα, αλλά δεν το γράφω όπως μου το λέγανε μένα. Και πάω και μ’ αρχινούνε τσι χτύπους εκειά. Λέει: «Να γράψεις άλλο γράμμα, δεν είναι αυτό γράμμα!» Τρία γράμματα έγραψα. Τελικά μου λένε: «Θα κάτσεις επαέ να σου υπαγορεύομε ΄μεις να γράψεις…» Και καθίζω ‘κεια πέρα, μου υπαγορεύανε, με βλέπανε κιόλας. Λέω: «Α’ σιχτήρι!»

«ΑΝΑΜΟΡΦΩΤΙΚΑ» ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ

Τα Χριστούγεννα του 1948 στη Μακρόνησο έστειλαν για να εορτάσουν οι κρατούμενοι σάπια κρέατα. Καθένας μοιράστηκε από τις 18 οκάδες που κρίθηκαν κατάλληλες για κατανάλωση, τέσσερα δράμια, ενώ ορισμένοι έφαγαν ρέγκα το μεσημέρι και το βράδυ μανέστρα. Αναφέρεται στο βιβλίο του Π. Καλιδώνη(Μακρόνησος, σελ. 12-15): «… Την παραμονή των Χριστουγέννων του 1948, φέρνει ένα καΐκι γίδες και προβατίνες σφαγμένες.

xristoygenna-regka
Τέσσερις εξόριστοι στη Μακρόνησο, Γιάννης Νινιδάκης από την Κοξαρέ, Κώστας Ταταράκης, Νίκος Λουλούδης και Μανώλης Γεωργιλάκης από το Σπήλι

Οι μάγειροι διαπιστώνουν ότι το περισσότερο από το κομισθέν κρέας μυρίζει και καταλλήλως μας το γνωστοποιούν. Κατόπιν τούτου αποφασίζουμε, από στόμα σε στόμα, να μην πάρουμε συσσίτιο του κρέατος, και να διαμαρτυρηθούμε εις τον φύλακα των φυλακών Τσούμα– αυτός ο άνθρωπος υπήρξε άψογος από πάσης πλευράς γι αυτή την περίπτωση…

»Πράγματι ο Τσούμας ειδοποιεί αμέσως το γιατρό των φυλακών ο οποίος αφού διαπίστωσε ότι το πλείστον του κρέατος βρωμούσε, διατάσσει να το πετάξουν αμέσως(εκτός ελαχίστης ποσότητος) στη θάλασσα. Αυτό που εχαρακτηρίσθη από τον γιατρό κατάλληλον προς βρώσιν(18 οκάδες) το μαγείρεψαν οι μάγειροι και πήραμε από τέσσερα(4!!!)δράμια έκαστος. Οι δυστυχισμένοι οι Μωραΐτες που ετροφοδοτούντο από τη Διοίκηση των Στρατιωτικών Φυλακών Αθηνών φάγανε το μεσημέρι ρέγκα και το βράδυ μανέστρα!

Έτσι πέρασαν τα πρώτα «αναμορφωτικά» Χριστούγεννα…» 

madeincreta.gr

Advertisements